Kurtyna opadła, światła przygasły… ale historia Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku właśnie dostała nowe życie. Po latach intensywnej pracy zakończył się ostatni etap projektu „Archiwum Cyfrowe Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku”, realizowanego w ramach programu Kultura Cyfrowa 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

To coś więcej niż podsumowanie projektu. To moment, w którym niemal 80 lat teatralnych emocji, twarzy, ról i historii staje się dostępne dla każdego – bez biletów, bez kolejek, bez barier.

Tysiące wspomnień, setki historii, jedno miejsce

W ramach projektu zdigitalizowano 2 435 unikatowych obiektów archiwalnych:
fotografie ze spektakli, afisze i plakaty, scenariusze, projekty scenografii i kostiumów, a także 46 archiwalnych nagrań wideo, które wcześniej istniały wyłącznie na kasetach VHS. Łącznie to 8 088 pojedynczych odwzorowań (skanów) i 46 filmów, które dziś można oglądać online.

Każdy z tych materiałów to fragment teatralnej pamięci — ślad po aktorach, reżyserach, premierach i emocjach, które przez dekady budowały tożsamość białostockiej sceny.

Nowoczesne archiwum, dostępne dla wszystkich

Całość dostępna jest bezpłatnie na stronie: https://archiwum.dramatyczny.pl/

Serwis został gruntownie zmodernizowany — jest intuicyjny, czytelny i dostosowany do współczesnych standardów, także pod kątem dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. To przestrzeń, w której można zanurzyć się w historii teatru niezależnie od wieku, miejsca czy doświadczenia.

Wspólna praca, wspólne dziedzictwo

Projekt zrealizowano we współpracy ze Stowarzyszeniem „Podlaski Uniwersytet Ludowy”, przy wykorzystaniu profesjonalnego zaplecza technicznego i zgodnie ze standardami Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Filmoteki Narodowej. Efekt? Archiwum, które nie tylko chroni przeszłość, ale pozwala jej mówić do współczesnych odbiorców.

Finał projektu i symboliczna klamra

Zwieńczeniem wieloletnich działań była konferencja prasowa, która odbyła się 22 grudnia 2025 roku. To właśnie wtedy zaprezentowano efekty wielu miesięcy pracy, podsumowano cały proces digitalizacji oraz podziękowano wszystkim osobom zaangażowanym w tworzenie Archiwum Cyfrowego. Podkreślano również, jak ważne jest cyfrowe ratowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego i udostępnianie go kolejnym pokoleniom.

W konferencji wzięli udział p.o. Dyrektora Teatru Dramatycznego – Ireneusz Gliniecki, Mariusz Kozłowski ze Stowarzyszenia „Podlaski Uniwersytet Ludowy”, odpowiedzialny za digitalizację archiwalnych materiałów Teatru, a także Krzysztof Kiziewicz, twórca teaserów promujących projekt.

Obecni byli również bohaterowie filmów promocyjnych, pokazujących teatr „od środka”:
Jolanta Borowska – aktorka Teatru Dramatycznego,
Władysław Trusiewicz – przedstawiciel zespołu technicznego,
Mariusz Małkiewicz – teatralny szewc, na co dzień dbający o sceniczne detale.

W filmach promocyjnych wziął także udział Franciszek Utko, aktor Teatru Dramatycznego, który niestety nie mógł uczestniczyć w samej konferencji, ale jego obecność w projekcie została tego dnia szczególnie podkreślona.

Dziedzictwo, które żyje

Zakończenie projektu oznacza jedno: archiwum artystyczne Teatru Dramatycznego zostało w pełni zdigitalizowane. Dziś to żywe, otwarte źródło wiedzy i inspiracji — dla badaczy, studentów, miłośników teatru i wszystkich, którzy chcą zajrzeć za kulisy historii polskiej sceny dramatycznej.

Jeśli ciekawi Cię, jak wyglądał teatr dawniej, jak zmieniała się estetyka sceny, kto tworzył jej historię — wejdź, zobacz, odkrywaj.
To opowieść, która czeka, aż ktoś ją przeczyta.

https://archiwum.dramatyczny.pl/