Witold Gombrowicz

Trans-Atlantyk

„Trans-Atlantyk” jest (jak Gombrowicz sam go nazywa) swoistym ‘pamiętnikiem’ autora z początku jego pobytu na emigracji w Argentynie, „w obliczu ówczesnej polskiej katastrofy”. Gombrowicz wielokrotnie wypowiadając się na temat tego utworu, podkreślał osobistą perspektywę patrzenia na sprawy w nim opisane. Nie dziwi to wcale, gdyż sam „Trans-Atlantyk” w pierwszym rzędzie traktuje o indywidualności artysty, szerzej – jednostki, uwikłanej w rozmaite społeczne relacje. Jest próbą wyzwolenia się od ‘presji życia zbiorowego’, od wszelkich powinności, jakie zbiorowość jednostce narzuca. Czy to w ogóle możliwe? To główne pytanie „Trans-Atlantyku”. Ową zbiorowością są w „Trans-Atlantyku” Polacy. Choć, jak sam autor sugeruje, można, czytając ten utwór, ‘Polaków’ zastąpić każdą inną narodowością, bardziej go bowiem interesuje sam mechanizm uwikłania. Jednak będąc Polakiem nie może pisać o nikim innym. Zatem stosunek człowieka-Polaka do formy narodowej – polskiej – jest kolejnym tematem „Trans-Atlantyku”. W tym kontekście staje się próbą odmitologizowania historii, zdjęcia narodowego jarzma z jednostki, uczynienia jej wolną i w pełni odpowiedzialną za swoje działania. Odpowiadając na jedną z polemik z utworem, Gombrowicz zatytułował swój artykuł hasłem, które streszcza nadrzędną ideę całego tekstu: „Bronię Polaków przed Polską”. Nad tym paradoksem warto się głębiej zastanowić.

Spektakl dla osób powyżej 16 roku życia.

 

Premiera: 17 grudnia 2016 r.

Scena Duża

Czas trwania:  90 minut

Cena biletu*:
- normalny - 40 zł
- ulgowy - 35 zł
- szkolny - 20 zł
- studencki - 20 zł (zniżka 50% dla studentów na legitymację do 26 r.ż. oraz dla doktorantów do 35 r.ż.)
- bilet dla osób bezrobotnych - 5 zł

*przy zakupie minimum dziesięciu biletów normalnych, wszystkie w cenie biletów ulgowych 

Reżyseria i adaptacja: Jacek Jabrzyk
Scenografia i kostiumy: Bartholomäus Martin Kleppek
Muzyka: Jakub Orłowski
Choreografia:
Mikołaj Mikołajczyk
Inspicjent: Jerzy Taborski

Obsada:
Justyna Godlewska-Kruczkowska - Kobieta
Ewa Palińska - Kobieta
Katarzyna Siergiej - Kobieta
Monika Zaborska-Wróblewska - Kobieta
Bernard Bania - Horacjo
Andrzej Kłak (gościnnie) - Gombrowicz
Krzysztof Ławniczak - Poseł/Minister Kosiubidzki
Rafał Olszewski/Karol Smaczny - Radca Podsrocki
Patryk Ołdziejewski - Ignaś
Miłosz Pietruski (gościnnie) - Cieciszowski, Pułkownik Fichcik, Rachmistrz
Sławomir Popławski - Ciumkała
Piotr Półtorak - Pyckal
Piotr Szekowski - Baron
Marek Tyszkiewicz - Gonzalo
Franciszek Utko - Tomasz


Projekt plakatu: Agnieszka Popek-Banach i Kamil Banach

Autor zdjęć: Bartek Warzecha

Recenzje:

"Na scenie spotyka się z cała galerią postaci, w większości symbolizującą polską emigrację, a w istocie polskie wady i przywary. Jacek Jabrzyk, który wcześniej reżyserował gościnnie „Rewizora” poznał doskonale białostocki zespół i obsadę dobrał bezbłędnie, zaś kostiumami jego wybór wsparł wspomniany już pan Kleppek. Cwałujący z husarskimi skrzydłami Krzysztof Ławniczak w roli Posła/Ministra jest tak obłędny, iż trudno się dziwić, że ten sam patent, tyle że zwielokrotniony powtórzył reżyser wraz z choreografem Mikołajem Mikołajczykiem w przepysznej scenie łowów zakończonej sfingowanym pojedynkiem."

Jerzy Doroszkiewicz, Teatr Dramatyczny. Jacek Jabrzyk – Trans-Atlantyk, Kurier Poranny, 17 grudnia 2016 r.

 

W Białymstoku, na deskach Teatru Dramatycznego gombrowiczowski przekaz zyskał nie tylko oryginalną oprawę, w której są i wibracje słowno-muzyczne i brawurowa gra aktorska, sporo prześmiesznych ruchów, ale też ten słynny już cudaczny cwał w rytm indiańskich śpiewów. Znajdziemy w tej inscenizacji i śmiech, i wzruszenie, i trwogę, ale przede wszystkim doskonałą karykaturę. Wydaje się, że każda postać jest ośmieszeniem samej siebie, że każdy gest, słowo, obraz i dźwięk podkreślający artystyczną swobodę twórców białostockiej inscenizacji, naśmiewa się głównie właśnie z tej swobody. Autoironia artystów w doskonałym wydaniu.

Ela Sawicka, Trans-Atlantyk w Dramatycznym: klucz do sukcesów, Bia24.pl, 20 grudnia 2016 r.